Μια επανάληψη που ΔΕΝ είναι μητέρα μάθησης

ocd

Το καθημερινό σας πρόγραμμα, το οποίο τηρείτε με «θρησκευτική» ευλάβεια, μπορεί να κρύβει στοιχεία ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής; Σύμφωνα με τους ειδικούς ψυχιάτρους/ ψυχοθεραπευτές, ίσως. Κάθε πρωί λοιπόν, πριν φύγετε για τη δουλειά σας, τσεκάρετε αν έχετε κλείσει τα φώτα, αν έχετε σβήσει το θερμοσίφωνο, αν έχετε κλειδώσει τις μπαλκονόπορτες και την πόρτα. Το τσεκάρετε μάλιστα όχι μια, αλλά δυο και ίσως και τρεις φορές. Θέλετε τα πράγματα στο γραφείο σας τοποθετημένα και τακτοποιημένα με το δικό σας τρόπο και τη δική σας σειρά και δεν μπορείτε να «ανεχτείτε» την όποια αλλαγή στο χώρο σας. Ίσως να έχετε ακούσει πίσω από την πλάτη σας να σας χαρακτηρίζουν «ιδιότροπους» και να βρίσκουν τις συνήθειές σας εκνευριστικές. Ίσως να πάσχετε από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.

ιδεοψυχαναγκαστικη διαταραχηΗ ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (ως μετάφραση του αγγλικού όρου obsessive compulsive disorder) σύμφωνα με τους ειδικούς ανήκει στην κατηγορία των διαταραχών παθολογικού άγχους. Πρόχειροι υπολογισμοί υπολογίζουν τον αριθμό των πασχόντων σε 200.000 περίπου στη χώρα μας (ένα ποσοστό 2% επί του συνόλου του πληθυσμού). Η αιτιολογία της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής δεν είναι ξεκάθαρη ούτε στους ειδικούς. Πιθανολογείται ότι συνευθύνονται κάποιοι γενετικοί παράγοντες, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την εμφάνισή της.
Επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι η μη σωστή λειτουργία συγκεκριμένων νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου (πχ της ντοπαμίνης, του GABA και της σεροτονίνης) σχετίζεται με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Η γνώση αυτή προέκυψε επειδή συγκεκριμένα αντικαταθλιπτικά που ανεβάζουν τα επίπεδα σεροτονίνης στον οργανισμό, επιφέρουν σημαντική βελτίωση και στη συμπτωματολογία αυτής της διαταραχής. Επιπρόσθετα, με διάφορες απεικονιστικές μεθόδους του εγκεφάλου, έχει εντοπιστεί ότι σε κάποιες εγκεφαλικές περιοχές (πχ τα βασικά γάγγλια, το ραβδωτό σώμα και ο κερκοφόρος πυρήνας) παρουσιάζουν κάποιες αλλοιώσεις σε πάσχοντες από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (όχι όμως στο σύνολο αυτών).

Διαγνωστικά κριτήρια του DSM-ΙV για την Ψυχαναγκαστική Καταναγκαστική Διαταραχή

Η διαταραχή ορίζεται από τους ειδικούς ψυχιάτρους και ψυχοθεραπευτές ως η παρουσία διαφόρων ψυχαναγκασμών και καταναγκασμών στο άτομο.

Ως Ψυχαναγκασμοί ορίζονται:

(1) επαναλαμβανόμενες και επίμονες σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες που βιώνονται, κάποια στιγμή στη διάρκεια της διαταραχής, ως εισβολή και ως ακατάλληλες και οι οποίες προκαλούν έντονο άγχος ή υποκειμενική ενόχληση
(2) οι σκέψεις, οι παρορμήσεις ή οι εικόνες που δεν είναι απλώς υπερβολικές ανησυχίες για πραγματικά προβλήματα της ζωής
(3) το άτομο προσπαθεί να αγνοήσει ή να καταστείλει τέτοιες σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες ή να τις εξουδετερώσει με κάποια άλλη σκέψη ή πράξη
(4) το άτομο αναγνωρίζει ότι οι ψυχαναγκαστικές σκέψεις, παρορμήσεις ή εικόνες είναι προϊόν του μυαλού του (δεν επιβάλλονται απ’ έξω όπως στην τοποθέτηση σκέψης)


obsessive-compulsive-disorder
Ως Καταναγκασμοί ορίζονται:

(1) επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές (πχ πλύσιμο χεριών) και νοητικές πράξεις (πχ προσευχή, μέτρημα, επανάληψη λέξεων σιωπηλά), τις οποίες το άτομο νιώθει αναγκασμένο να τις εκτελέσει ως απάντηση σ’ ένα ψυχαναγκασμό ή σύμφωνα με κανόνες που πρέπει να τηρηθούν αυστηρά
(2) οι συμπεριφορές ή οι νοητικές πράξεις έχουν σαν σκοπό να αποτρέψουν ή να μειώσουν υποκειμενική ενόχληση ή να αποτρέψουν κάποιο γεγονός ή κατάσταση που το άτομο φοβάται. Εντούτοις, αυτές οι συμπεριφορές ή οι νοητικές πράξεις είτε δεν είναι συνδεδεμένες κατά κάποιο ρεαλιστικό τρόπο μ’ αυτό που είναι σχεδιασμένες να εξουδετερώσουν ή να αποτρέψουν είτε είναι σαφώς υπερβολικές.
Σε κάποιο σημείο στην πορεία της διαταραχής, το ίδιο το άτομο έχει αναγνωρίσει και δεχτεί ότι οι ψυχαναγκασμοί ή οι καταναγκασμοί είναι υπερβολικοί ή/και παράλογοι. Τις περισσότερες, μάλιστα, φορές μπορεί να προκαλούν έντονη υποκειμενική ενόχληση, να καταναλώνουν υπερβολικό χρόνο μέσα στη μέρα ή να παρεμποδίζουν σημαντικά την καθημερινή φυσιολογική ρουτίνα, τη λειτουργικότητά του ή τις κοινωνικές του δραστηριότητες ή σχέσεις.

Όπως και στην πλειονότητα των ψυχικών διαταραχών, έτσι και στην περίπτωση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, ο ψυχίατρος- ψυχοθεραπευτής καλείται μέσω της ψυχοθεραπείας (που κρίνεται η πλέον κατάλληλη μορφή αντιμετώπισης) να ανακαλύψει τη ρίζα του «κακού» και εν συνεχεία με τεχνικές και μεθόδους να βοηθήσει στο σπάσιμο του κύκλου της επανάληψης που αποτελεί θεμέλιο λίθο της διαταραχής αυτής. Η αποκατάσταση της ισορροπίας είναι μια διαδικασία που γίνεται κυρίως μέσω της επικοινωνίας ψυχοθεραπευτή-θεραπευόμενου. Στην προκειμένη περίπτωση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής, η ρίζα τις περισσότερες φορές εντοπίζεται στην παιδική ηλικία του πάσχοντος, κατά την οποία σχηματίζεται η αυτοεικόνα του ατόμου.

 

Πηγή:Truepsychotherapy.gr